Portekiz'de giderek derinleşen konut krizi, ülke genelinde geniş çaplı protestolara neden oldu. Binlerce kişi, 30'dan fazla şehirde düzenlenen gösterilerde yüksek kira ve konut fiyatlarına tepki göstererek hükümete çağrıda bulundu.
Son iki aydır konut sorununa karşı eylemler düzenleyen "Casa para Viver" (Yaşamak İçin Ev) platformunun çağrısıyla gerçekleştirilen protestolarda, kamu konutlarının artırılması ve barınma hakkının daha güçlü şekilde korunması talep edildi.
Göstericiler, "Yaşam hakkımızı çalamayacaklar. Konut edinme için daha fazla koruma ve kamu konutu" sloganıyla meydanlarda toplandı.
Lizbon ve Porto'da binlerce kişi meydanlarda
Protestoların en dikkat çekici adresleri başkent Lizbon ile ülkenin kuzeyindeki Porto kenti oldu.
Casa para Viver platformunun temsilcileri, Portekiz'deki maaşların Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla oldukça düşük kaldığını ve mevcut ekonomik koşullarda vatandaşların konuta erişiminin neredeyse imkânsız hale geldiğini savundu.
Hükümetin orta gelir düzeyini 2 bin 300 avro olarak değerlendirmesine tepki gösteren platform sözcüleri, çalışanların yarısından fazlasının aylık 1000 avronun altında gelir elde ettiğini belirtti.
Temsilciler, 660 bin avroya kadar olan konutların emlak piyasasında orta fiyatlı kabul edilmesini de eleştirerek bu değerlendirmelerin ülkenin ekonomik gerçeklerini yansıtmadığını ifade etti.
Hükümetin konut düzenlemesi henüz yasalaşmadı
Portekiz'de sağ görüşlü hükümetin konut krizine çözüm bulmak amacıyla eylül ayı sonunda parlamentoya sunduğu yasa tasarısı henüz onaylanmadı.
Tasarıda, kiralama işlemlerinde depozito ve peşin kira ödemelerine yönelik değişiklikler, eski kira sözleşmeleri bulunan yaşlıların korunması ve kiracılara sağlanan sosyal desteklerin güçlendirilmesi öngörülüyor.
Ana muhalefetteki aşırı sağcı Chega partisi, çekimser oy kullanarak düzenlemenin ilerlemesine destek vereceğini açıklarken sol, komünist ve liberal partiler tasarıya karşı çıkıyor.
Hükümetin daha önce turistik amaçlı kullanılan dairelere sınırlama getirilmesi ve boş mülklerin kiraya verilmesinin zorunlu hale getirilmesi gibi uygulamaları hayata geçirmesine rağmen kira fiyatlarındaki yükseliş devam ediyor.
Cumhurbaşkanı Seguro protestocuları kabul etti
Konut krizine karşı Lizbon ve Porto'da çadır kurarak eylemlerini sürdüren gruplardan 18 kişi, Portekiz Cumhurbaşkanı Antonio Jose Seguro tarafından Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda kabul edildi.
Görüşmenin ardından açıklama yapan eylemciler, Cumhurbaşkanı Seguro'nun taleplerini haklı ve makul bulduğunu, sundukları önerileri dikkatle not aldığını ve çözüm için hükümetle diyalog kuracağını söylediğini aktardı.
Protestocular, talepleri karşılanana kadar gösterilerini sürdüreceklerini bildirdi.
Portekiz'de konut fiyatları yüzde 147 yükseldi
Avrupa Birliği'nin 2025 yılı sonunda yayımladığı rapor, Portekiz'deki konut krizinin boyutlarını ortaya koydu.
Rapora göre, 2015 ile 2025 yılları arasında Avrupa genelinde konut maliyetleri ortalama yüzde 60,5 arttı.
Aynı dönemde Portekiz'deki konut fiyatları ise yüzde 147 yükseldi.
Portekiz, bu artış oranıyla Macaristan ve Litvanya'nın ardından Avrupa'da konut fiyatlarının en fazla yükseldiği üçüncü ülke olarak kayıtlara geçti.
