ABD ile İran arasındaki gerilim, Bahreyn'deki Amerikan askeri tesislerine yönelik saldırı iddialarıyla yeniden yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD'ye ait erken uyarı radarlarını hedef aldığını duyururken Washington yönetimi saldırının başarısız olduğunu bildirdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cuma günü yaptığı açıklamada İran tarafından gönderilen iki tek yönlü saldırı insansız hava aracının (İHA) etkisiz hale getirildiğini belirtti.
CENTCOM, olayda herhangi bir can kaybı, yaralanma veya maddi hasar yaşanmadığını açıkladı.
İran ise radar tesislerinden birinin imha edildiğini savundu. Tarafların birbiriyle çelişen açıklamaları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.
İran'dan misilleme açıklaması
İran Devrim Muhafızları, Bahreyn'deki ABD askeri varlığını hedef alan operasyonun Hürmüzgan eyaletindeki bir telekomünikasyon kulesine düzenlenen saldırıya karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi.
İran'ın resmi haber ajansı IRNA, perşembe günü yayımladığı haberde Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik liman kentinin saldırıya uğradığını duyurmuştu.
Devrim Muhafızları, Tesnim Haber Ajansı aracılığıyla yaptığı açıklamada Bahreyn'deki operasyonun Hürmüz Boğazı çevresinde yaşandığını öne sürdüğü hava provokasyonlarına ve petrol kaçakçılığı faaliyetlerine karşı bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti.
Açıklamada, benzer saldırıların tekrarlanması halinde İran Hava-Uzay Kuvvetlerinin yeniden karşılık vermeye hazır olduğu ifade edildi.
Devrim Muhafızlarına yakın Fars Haber Ajansı ise ABD'ye ait radar tesisinin vurularak imha edildiğini iddia etti.
Eylülden bu yana ilk saldırı iddiası
Reuters'ın aktardığına göre İran'ın açıklaması, eylül ayının başından bu yana bir Körfez ülkesindeki ABD askeri varlıklarını hedef aldığını duyurduğu ilk saldırı oldu.
El Cezire'nin Tahran muhabiri Resul Serdar, İran'ın geçmişte kendi topraklarındaki askeri ve telekomünikasyon altyapısına yönelik saldırılara rağmen komşu ülkelerdeki ABD üslerini doğrudan hedef almaktan kaçındığını belirtti.
Serdar'a göre son gelişme, Tahran yönetiminin askeri karşılık verme politikasında değişikliğe işaret edebilir.
Bahreyn'deki radar tesisleri neden önemli?
Bahreyn, ABD'nin Basra Körfezi'ndeki askeri varlığının ve bölgesel füze savunma sisteminin önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Ülke, ABD Donanması 5. Filosu ile ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığına (NAVCENT) ev sahipliği yapıyor.
İran kıyılarına ve Hürmüz Boğazı'na yakın konumu nedeniyle Bahreyn'deki erken uyarı sistemleri, bölgedeki füze tehditlerinin önceden tespit edilmesi açısından stratejik önem taşıyor.
Bu tesisler, olası balistik füze saldırılarının belirlenmesi ve savunma unsurlarına zamanında bilgi aktarılması amacıyla kullanılıyor.
Radarların teknik özellikleri neler?
Bahreyn'deki erken uyarı altyapısında AN/TPS-59(V)3B ve AN/TPY-2 gibi gelişmiş radar sistemlerinin bulunduğu açık kaynaklı askeri kayıtlarda yer alıyor.
2007 yılında hizmete alınan AN/TPS-59(V)3B radarı, 2004'te imzalanan 43,6 milyon dolarlık anlaşma kapsamında kuruldu.
Sistem, balistik füze tehditlerini tespit etmek ve Bahreyn'in hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla tasarlandı.
360 derecelik gözetleme yapabilen AN/TPS-59, geniş bir hava sahasındaki tehditlerin izlenmesine imkan sağlıyor.
X-bandında çalışan AN/TPY-2 radarı ise hedefin özelliklerine ve çalışma moduna bağlı olarak yaklaşık 870 ila 3 bin kilometre mesafedeki nesneleri takip edebiliyor.
Bu radarların sağladığı bilgiler, Patriot, THAAD ve Aegis gibi füze savunma sistemlerinin tehditlere karşı zamanında harekete geçmesine yardımcı oluyor.
Radarların devre dışı kalması ne anlama gelir?
Erken uyarı radarları, balistik füzelerin fırlatılmasının ardından uçuş yörüngelerinin hesaplanması ve olası hedeflerinin belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
Bu sistemlerden elde edilen veriler, hava ve füze savunma unsurlarının müdahale için ihtiyaç duyduğu süreyi artırıyor.
Radarların devre dışı kalması durumunda tehditlerin erken tespit edilmesi zorlaşabilir ve savunma sistemlerinin tepki süresi azalabilir.
Bu nedenle Bahreyn'deki radar altyapısı yalnızca ülkenin savunması açısından değil, ABD'nin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetleri bakımından da kritik önem taşıyor.
Bölgesel gerilim tırmanabilir
İran'ın radar tesislerini imha ettiği iddiası ile ABD'nin saldırının engellendiği yönündeki açıklaması arasındaki çelişki henüz giderilemedi.
Saldırının gerçek boyutu bağımsız kaynaklarca doğrulanamazken, İran'ın Körfez ülkelerindeki Amerikan askeri tesislerini hedef almaya devam edip etmeyeceği bölgedeki gerilimin seyri açısından belirleyici olacak.
