Ege Saati/Turgay Kılıç--İzmir’in ilçesi Çeşme’de yapılması planan ‘Çeşme Projesi’, ‘spor ve fuar alanları, üniversiteler, gastronomi, sağlık, ekoloji gibi farklı temalara odaklanan köyler inşa edilmesi’ dikkate alınıyor. İzmir Barosu, TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu, İzmir Tabip Odası ve çevre örgütlerinin baskısıyla Danıştay 4. Dairesi, bu projeyi iptal etti. Bu proje, İzmir’in Yarımadası’nı kapsayan Urla ilçesinde, Zeytineli köyünden Alaçatı ve Ildır’a kadar giden 16 bin hektarlık alanı kapsıyor.
Alan belirlemeye karşı dava açıldı
Doğal sit alanları olarak da belirlenen zeytinlikler, tarım alanları da projeyle birlikte yeni bir yapılandırmaya alınmıştı. Resmî Gazete’nin 12 Şubat 2020 tarihli kararında, alan belirleme kararına karşı çıkan TMMOB, İzmir Barosu, İzmir Tabip Odası, Ege Çevre ve Kültür Platformu, Çeşme Yarımada Çevre Platformu ve bölge sakinlerinin de itirazları üzerine yürütmeyi durdurma davası açılmıştı.
İş dünyasından proje desteği
İzmir’in iş dünyasının ileri gelenleri; ‘Çeşme projesi’ni yeniden gündeme getirmek için Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a kadar çıktı. Ankara’da bir araya gelen iş dünyası ve bakanın yanı sıra AKP İzmir Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan, AKP Milletvekillerinden Ceyda Bölünmez Çankırı, Şebnem Bursalı, Yaşar Kırkpınar, Mahmut Atilla Kaya katıldı. Ayrıca bu proje toplantısında hiçbir CHP’li belediye başkanı yer almazken, AKP’li Menemen Belediye Başkanı Aydın Pehlivan’ın katılması ise dikkati çekti.
Bakan onay verdi, AKP destek çıktı
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, açıklamasında “İzmir turizminin sahip olduğu güçlü potansiyeli daha ileriye taşıyacak adımları değerlendirmek üzere bugün Bakanlığımızda verimli bir istişare toplantısı gerçekleştirdik” diyerek projeye destek verirken; AKP’li Genel Sekreter Eyyüp Kadir İnan ise “Ben de sivil toplumumuzun bu ortak ve haklı çağrısına destek olmak, şehrimizin sesine omuz vermek amacıyla bu anlamlı buluşmada kendilerine eşlik ettim” dedi.
‘Kendilerine yandaş arıyorlar’
Çevreciler, sivil toplum kuruluşları ve diğer meslek örgütleri ise bu projeye karşı olduklarını belirtirken bu projeye “İzmir’in Kanal İstanbul’u” diyor. Ege Saati gazetesine konuşan Çeşme Yarımada Kültür Derneği Başkanı Ahmet Güler, projenin Danıştay kararıyla iptal edilmesine rağmen iş dünyasının Ankara’daki toplantısını eleştirerek, “2019 yılından bu yana bu projeyle uğraşıyoruz. Bu projeyi mahkemeye ilk verenlerden biri benim. Bu projeyle 160 milyon metrekarelik arazinin satışı söz konusu. Bu arazinin şu andaki yapılaşma oranı ise yüzde 15. Bilirkişinin kararıyla da Danıştay, bu projeyi iptal etti. İstanbul Kanal Projesi’nden sonra en büyük projedir. Buradaki hedef, bir ‘rant’tır. Hedef turizm olsaydı; ilk biz desteklerdik. Ankara’da masa başında yapılmış bir projeyi, Çeşme’yi bilmeyenlerin bu projeye dahil olması çok üzücü. İzmir’den hiçbir üniversite bu projeye dahil edilmiyor; ama başka illerden üniversiteler dahil ediliyor. Kendilerine yandaş arıyorlar, Ankara’daki toplantı da bunu gösteriyor” dedi.
‘Valiliğin 16 milyon lira borcu var’
Ahmet Güler, “Çeşme’deki ‘Termal Su Şebekesi’ 4 yıldır bozuk. Bu şebekenin tamir edilmesi için 10 milyon lira lazım. Çeşme’deki oteller, hop oturup hop kalkıyor, termal suların ne zaman kesileceği endişesi içindeler. Valiliğin ise termal su şirketine 16 milyon lira borcu var, onu dahi ödemedi. Şimdi siz 10 milyon lira verip Çeşme’nin en önemli termal suyunu bile düzenli ve sürekli bir şekilde temin edemezken; biz Çeşme’yi uçuracağız demek bize pek inandırıcı gelmedi. Bu gerçek turizm projesi değil” ifadelerini kullandı.
‘Helikopterle gelip arsaları bölüştüler’
Ahmet Güler, ayrıca Suudi Arabistan’dan helikopterlerle gelip arsaları bölüştüklerini öne sürerek “Bir önceki projede helikopterlerle Arabistan’dan gelenlerin ‘Burası senin, şurası benim’ hesaplarını yaptıklarını duyduk, biliyoruz. Çeşme’nin alt yapısı yok, bir tane arıtma tesisi yok. Yaklaşık 400 bin yeni rezidans yapmak demek, Yarımada’yı gerçekten kurban etmek demektir. Suyumuz yok, golf sahası yapacağız diyorlar. Bu proje ise biliminsanları tarafından hayal olarak görülüyor. 50 bin nüfusa sahip Çeşme’de; bu proje ile 100 bin istihdamı nasıl sağlayacaklar? Milletin ağzına bir parmak bal çalıp, bu arsaları satmak istiyorlar” dedi.
Ayrıca Çeşme Yarımada Kültür Derneği Başkanı Ahmet Güler, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve diğer çevrecilerle ortak proje üretmek istediklerini belirten bir teklifle gittiklerini ancak bu teklifin ise kabul edilmediğini söyledi.
Çalışma grubu kuruldu
Ahmet Güler, 22 avukattan oluşan bir komitenin hazır beklediğini belirterek “Bu projenin yeniden raftan inmesi ve yürürlüğe girmesi halinde İzmir Barosu çatısı altında 22 avukatın yanı sıra Çevre örgütleri, TMMOB’un da dahil olduğu bir çalışma grubu kurduk. Bu projenin başlamasıyla hemen dava süreci başlatacağız” dedi.
‘Tarım arazileri korunmalı’
TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu (İK) Sekreteri Aykut Akdemir, projenin hem bölge esnafını beslemediğine dikkati çekti hem de tarım arazilerinin korunması gerektiğine işaret etti. Bilirkişi raporunun da bu konuya dikkati çektiğini belirten Akdemir, Çeşme Projesi’ne karşı olduklarını belirtti.
‘Vatana ihanettir’
AKP İzmir Milletvekili Şebnem Bursalı Aksoy, projeye ilişkin sert konuşarak “Buna rağmen projeye karşı çıkılması kesinlikle İzmir’in menfaatine değildir. Daha da ötesi önceki dönem Çeşme Belediye Başkanı’nın da ifade ettiği gibi bu projeye karşı çıkmak vatana ihanettir. Projeye karşı çıkanlar şunu iyi bilmeli. Bu projeyi savunan her bir fert en az karşı çıkanlar kadar çevre hassasiyetine sahiptir. Tarımsal alanların korunmasından yanadır” dedi.
