Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin Reel Efektif Döviz Kuru Gelişmeleri raporunu yayımladı. Açıklanan verilere göre Türk lirasının reel değerindeki yükseliş ekim ayında da devam etti.
Tüketici fiyatları baz alınarak hesaplanan reel efektif döviz kuru endeksi, bir önceki aya göre 2,66 puan artarak 107,76 seviyesine çıktı. Böylece endeks, yaklaşık 6,5 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.
Eylül ayı verisi revize edildi
TCMB, daha önce 105,45 olarak açıklanan eylül ayı TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksini 105,10 olarak güncelledi.
Ekim ayında yaşanan 2,66 puanlık artışla birlikte Türk lirasının reel değeri Şubat 2020'den bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.
Üretici fiyatları bazında da artış yaşandı
Türk lirasının reel değerindeki yükseliş, üretici fiyatları bazında hesaplanan endekse de yansıdı.
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, ekim ayında 1,67 puan artarak 102,90 seviyesine ulaştı.
Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında ise TÜFE bazlı endekste 7,79 puan, Yİ-ÜFE bazlı endekste 2,58 puan artış kaydedildi.
Dolar yükseldi, euro geriledi
Merkez Bankası raporunda döviz kurlarındaki değişimin reel efektif döviz kuru üzerindeki etkilerine de yer verildi.
Ekim ayında Türk lirası karşısında doların ortalama değeri yüzde 1,63 artarken, euronun ortalama değeri yüzde 1,07 geriledi.
Aynı dönemde Türkiye'de tüketici fiyatları yüzde 2,58, yurt içi üretici fiyatları ise yüzde 1,65 yükseldi.
Enflasyon ve kur hareketleri etkili oldu
TCMB'nin değerlendirmesine göre, Türkiye'deki tüketici fiyatlarındaki artış ve nominal kur sepetindeki değişim, TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksini yükseltici yönde etkiledi.
Dünya TÜFE sepetindeki değişim ise endeks üzerinde azaltıcı etki oluşturdu.
Reel efektif döviz kuru ne anlama geliyor?
Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının Türkiye'nin dış ticaretinde önemli paya sahip ülkelerin para birimleri karşısındaki değerini, ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıklarını dikkate alarak ölçüyor.
Endeksteki yükseliş, Türk lirasının söz konusu para birimleri karşısında reel olarak değer kazandığını gösteriyor.
Ancak bu durum, dolar veya euro kurunun mutlaka gerilediği ya da vatandaşların yurt içindeki satın alma gücünün aynı oranda arttığı anlamına gelmiyor.
Merkez Bankasının ekim ayı verileri, enflasyon ve döviz kuru hareketlerinin etkisiyle Türk lirasının reel değerinin son yılların en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koydu.
