ABD’de kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan ölümcül hantavirüs salgını sürerken, Donald Trump yönetiminin virüsün yayılımını inceleyen önemli bir araştırma programının fonunu geçen yıl kestiği ortaya çıktı. Uzmanlar, özellikle nadir görülen “Andes virüsü” nedeniyle olası risklerin yeterince değerlendirilememiş olabileceği uyarısında bulunuyor.
Yetkililer, salgının şu ana kadar üç kişinin ölümüne neden olduğunu ve çok sayıda kişinin hastalandığını belirtiyor. Virüsün gemi dışına taşınmış olabileceği değerlendirilirken, ABD’de altı eyalette olası vakaların izlenmeye başlandığı bildirildi.
Scientific American’ın aktardığına göre, araştırma programı hantavirüsün kemirgenlerden insanlara nasıl geçtiğini incelemeyi amaçlıyordu. Çalışmalar, Batı Afrika merkezli Yeni Ortaya Çıkan Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi (WAC-EID) tarafından yürütülüyordu. Merkez, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne bağlı bir araştırma ağının parçasıydı. Ancak NIH’nin, 2025 yılında çalışmaları “güvensiz” olarak değerlendirerek ağdaki tüm merkezlerin faaliyetlerini durdurduğu belirtildi.
Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, Andes tipi hantavirüs nedeniyle şimdiye kadar beş doğrulanmış vaka tespit edildiğini ve bunların üçünün ölümle sonuçlandığını açıkladı. Salgının merkezindeki MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinin Arjantin’den hareket ettiği, Atlas Okyanusu’nu geçtikten sonra Yeşil Burun Adaları açıklarında çok sayıda solunum yolu vakasının bildirildiği aktarıldı. Gemide 23 farklı milletten yaklaşık 150 yolcu ve mürettebatın bulunduğu kaydedildi.
Uzmanlar, hantavirüs ailesine ait Andes virüsünün nadir de olsa insandan insana bulaşabildiğine dikkat çekiyor. Virüsün öpüşme gibi yakın temasla bulaşabileceği değerlendirilirken, öksürük veya hapşırık yoluyla yayılıp yayılmadığı ise henüz netlik kazanmadı. Hastalığın akciğerlerde sıvı birikmesi, kanamalı ateş ve böbrek yetmezliği gibi ağır sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor.
WAC-EID’in eski yöneticilerinden Scott Weaver, Arjantin’de benzer hantavirüs araştırmaları için yaklaşık 100 bin dolarlık bir pilot program başlatıldığını ancak fon kesintileri nedeniyle çalışmaların yarım kaldığını söyledi. Weaver, bu tür araştırmaların durdurulmasının gelecekteki salgın risklerini artırabileceğini ifade etti.
Araştırma merkezinin NIH’ye sunduğu son raporda ise Batı Afrika’daki dang humması gibi salgınların daha hızlı tespit edilmesini sağlayan sistemlerin geliştirildiği belirtilmişti. Bilim insanları, programın devam etmesinin yeni bulaşıcı hastalıklara karşı müdahale süresini azaltacağını ve halk sağlığı kapasitesini güçlendireceğini savunuyordu.
Salgının görüldüğü MV Hondius isimli kruvaziyer gemisinin halen denizde izole edildiği belirtilirken, ilk vakalar ortaya çıkmadan önce bazı yolcuların gemiden ayrıldığı bildirildi. California, Arizona, Texas, New Jersey, Georgia ve Virginia eyaletlerinde sağlık yetkilileri olası temaslıları takip etmeye başladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada, hantavirüsün “COVID-19 kadar kolay bulaşmadığını” söyledi. Trump, sağlık yetkililerinin durumu yakından takip ettiğini belirterek, “Durumun büyük ölçüde kontrol altında olduğunu düşünüyoruz. Bu virüs uzun zamandır biliniyor ve COVID gibi kolay bulaşmıyor” ifadelerini kullandı.
Öte yandan ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC), hantavirüs salgınını “Seviye 3” acil durum olarak sınıflandırdığı bildirildi. Bu seviye, kurumun en düşük acil müdahale kategorisi olarak tanımlanıyor.
