Ege Saati/Turgay Kılıç— İzmir’in Konak ve Bornova ilçelerinde çok sayıda Suriyeli, deri, tekstil ve kundura üretiminde ucuz iş gücü statüsünde çalışıyor. 2011 yılında Suriye’deki iç çatışma öncesinde ‘el emekli işler’ ile geçimlerini sağlamaya çalışan ve çocuklarının ihtiyaçlarını gidermeye çalışan Suriyeli emekçiler, iç çatışmanın ortasında kalarak can derdine düştü. Deri Tekstil ve Kundura İşçileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Yanık ise Ege Saati’ne yaptığı konuşmada kundura, deri ve tekstil üretiminde çalışan Suriyelilerin; bu üretimlerden çekilmesi halinde bu sektörlerin biteceğinin altını çizdi.
Deden oğula giden sektör
Dededen gelen ‘deri ve ayakkabı’ üretiminde çalışan Suriyeliler, Türkiye’de de bu işleri yapmak istedi. Yaklaşık beş yıl boyunca ‘çıraklık, kalfalık’ yaparak, Türkiye’de geçimini sağlamaya çalışan Suriyeliler, İzmir’in belirli bölgelerinde bir ‘Suriyeli dayanışması’ oluşmasına yol açarak, üretim sektöründe çoğunlukta bir nüfusun da artmasının önü açıldı.
‘Orada artık yerlisi oturmuyor’
Deri Tekstil ve Kundura İşçileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Yanık ile Bornova’daki Ayakkabıcılar Sitesi’ndeki Suriyeli üreticiler ve satıcılar hakkında konuştuk. Çoğunluğu Suriyeli mültecilerden oluşan Ayakkabıcılar Sitesi’nde artık İzmir’in yerlisi oturmuyor. Üst katlarda atölyeler bulunuyor, alt katlarda ise ayakkabı satış mağazaları bulunuyor. Hatta birçoğu ise atölyelerin de bulunduğu yerlerde uyuyor. Ya da Mevlana, Doğanlar gibi kiraların ucuz olduğu mahallelerde yaşıyor.
40 yıl çalışıp sigortasız olanlar var
Yalçın Yanık, ayakkabı, kundura üretiminde sadece “işçinin değil, kendi içinde ciddi sorunları var” diyerek bir sektörün daha kötüleştiğinin altını çiziyor. Patronların “kurallara ve yasalara aykırı” çalıştırıldığına dikkati çeken Yalçın Yanık, “Yaklaşık 3 bin kişinin sigortası yok. 40 yıl çalışıp 2 bin 100 günlük sigortası olmayanlar var. 5 ay tempolu çalışıyorlar, sonra ise iş oldukça çalışıyorlar. Uzun zamanadır bu sektör böyle. Yerliler artık bu sektörden çekilmeye başladı” dedi.
‘Bu sektör küçülüyor’
Ayrıca “Ayakkabı sektörü küçülüyor. Çünkü Türklerin en genci 40 yaşında” diyen Yalçın Yanık, Suriyelilerin bu sektörden çekilmesi halinde ayakkabı üretecek kimseyi bulamayacaklarını belirtti. Yanık, “Çünkü kimse ayakkabıcı olmak istemiyor. Bu sektörde 6 ay çalışıyorsun, kalan 6 ay işsizsin. İş olduğunda çalışıyorsun, olmadığında kapının önüne koyarlar seni. Bu açığı ise Suriyeliler kapattı. Ama onlar da çocuk işçilerle çalışıyor, kendi açıklarını çocuklarını yetiştirerek kapatıyor. Ucuz işçi çalıştırıyorlar. Suriyeli işçilerin tamamının bu sektörden çıktığını düşünürsek, bu üretimi yapacak kimseyi bulamazlar ve biz de zamanla giyecek ayakkabı bulamayız” ifadelerini kullandı.
