Ege Saati/Turgay Kılıç-- Son on yılda kira fiyatlarından meyve ve sebze fiyatlarına, gıda fiyatlarından inşaat malzemelerine birçok kalemde fiyatlar aldı başını gitti. Vatandaşın alım gücünün düşmesiyle, meyve, sebze, et ve baklagil tüketimi artık bir arada değil, seçilerek tüketiliyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 Haziran verilerine göre, dana eti ve gıda fiyat endeksi de diğer kalemler gibi yükseliyor. Küresel Gıda Fiyatları, Haziran 2026’nın aylık bazda yüzde 0,3 geriledi ve 130,3 puan seviyesinde. Yine TÜİK verilerine göre, Mayıs 2026 itibarıyla gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık enflasyon yüzde 34,86 seviyesine geldi. Ayrıca Konut Fiyat Endeksi, son 4 yılda yüzde 458,33 arttı. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 32,11 arttı, aylık yüzde 0,99 arttı. TÜFE'deki değişim 2026 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,99 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre ise yüzde 17,76 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,11 artış ve on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,03 artış oldu.
Etin ise son on yılda gıdadan fazla artmasına ilişkin açıklama yapan İzmir Perakendeci Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Melih Şenkara ise bu artışlara ‘enflasyon’un etki ettiğine dikkati çekiyor.
Fiyatta regülasyon etkisi
Besinin bitmesinin ana sebebi olarak ‘ithalat’ı gösteren Melih Şenkara, enflasyonun bu fiyat artışlarının ana sebebi olduğuna işaret ederek “Her kalemde fiyatların artmasının sonucu olarak enflasyonu gösterebiliriz. Bu artışlara et olarak baktığımızda, et fiyatları olması gereken fiyatta değil. Et fiyatı şu anda düşük duruyor. Şu anda, Et ve Süt Kurumu, fiyatta regülasyonlar yapabilmek için 2011’den bu yana sürekli ithalat yapıyor. Asıl besicinin bitmesinin ana sebebi budur. Dana yapanlar aylık 100 bin lira kazanırken parasını bankaya atanlar 200 bin lira kazanıyor. Enflasyonun etkisiyle de ürününü satan besici, sattığı ürünü alamıyor. Süt Kurumu’nun yaptığı fiyat regülasyonuyla biz stabili koruyoruz. Diğer kalemlerin artışlarının yanında etin yükselişi biraz daha geride kaldı. 10 yıl önce 500 lira olan olan kira fiyatları, bugün 50 bin liraya çıktı. Elektrik faturaları, sigorta ödemeleri yine arttışta. Kemer sıkalım deniyor; ama daha ne kadar kemer sıkalım?” dedi.
‘Arz talep dengesi fiyatı belirliyor’
Haziran ayında 13 tavuk şirketine tedbiren kayyım atandı ve yapılan itirazların sonucunda ise bu tedbirler kaldırıldı. Kırmızı eti tüketmekte güçlük çeken ve beyaz ete yönelen yurttaş, tavuk şirketlerine geçici olarak atanan ‘tedbir kayyım’a ilişkin beyaz eti de kırmızı et gibi tüketemeyeceğinin endişesini yaşıyordu. Kasaplar Odası Başkanı Melih Şenkara ise et fiyatlarının da diğer kalemlerin fiyatlarının artmasına ilişkin ‘arz-talep’ dengesine dikkati çekti. Şenkara, “Yaz aylarında ‘arz-talep’ üzerine satışlar yapılıyor. Yaz ayında mangal yaparken kanat, ızgara yapılıyor. Talep çok olunca ‘arz’ değeri düşüyor ve buna karşılık ise fiyatlar yükseliyor. Kış mevsiminde ise tam tersi bir ‘arz-talep’ dengesi kuruluyor. Kış mevsiminde tavuk dönerlerin bu arz-talep dengesine göre fiyatları artıyor” şeklinde ifade etti.