Gaziantep'te 6 Şubat depremlerinde hasar gören Güvenkent 1 Sitesi B Blok'a ilişkin davada, Şahinbey Belediyesi de kusurlu bulunan idareler arasında yer aldı. Mahkemenin kararı doğrultusunda depremzede H.Y.'ye ödeme yapan belediye, kararın istinaf incelemesinde kaldırılmasının ardından ödediği 204 bin 639 liranın geri alınması için icra takibi başlattı.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinde, Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki Güvenkent 1 Sitesi B Blok'taki yapı orta hasarlı olarak tespit edildi. Bunun üzerine H.Y., taşınmazın bedeli ve değer kaybı ile maddi ve manevi zararlarının karşılanması talebiyle Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şahinbey Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'na karşı dava açtı.
İdareler yüzde 25 oranında kusurlu bulundu
Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nde görülen davada hazırlanan bilirkişi raporunda, zararın oluşumunda Şahinbey Belediyesi yüzde 15, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yüzde 5, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yüzde 3 ve AFAD yüzde 2 oranında kusurlu bulundu.
Mahkeme, konut bedelinden yıpranma payını düşürdü ve yüzde 20 oranında kaçınılmazlık indirimi uyguladı. Bunun sonucunda belirlenen 136 bin 991 lira 40 kuruşun, idarelerin kusur oranları doğrultusunda davacıya ödenmesine karar verildi.
Mahkeme ayrıca idarelerin kusurunun "kast" değil "ihmal düzeyinde" olduğunu, üçüncü kişilerin kusurunun ise daha ağır bulunduğunu belirtti. Davacıya 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine de hükmedildi.
Bu kapsamda Şahinbey Belediyesi'nin 112 bin 194 lira, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin 37 bin 398 lira, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 22 bin 438 lira, AFAD'ın ise 14 bin 959 lira tazminatı, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödemesine karar verildi.
İstinaf mahkemenin kararını kaldırdı
Davalı idareler, Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin kararına karşı Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'ne istinaf başvurusunda bulundu.
İstinaf incelemesini yapan daire, bilirkişi raporunu yetersiz buldu. Kusur oranlarının yeterli şekilde gerekçelendirilmediğine dikkat çeken daire, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak dosyayı yeniden karar verilmesi için mahkemesine gönderdi.
Kararda, dava konusu taşınmazın H.Y. ile mülkiyet ilişkisinin netleştirilmediği, yapıların natamam olup olmadığı konusunda gerekli araştırmanın yapılmadığı ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı belirtildi.
Belediye 204 bin 639 liranın iadesini istedi
İstinaf kararından önce Şahinbey Belediyesi tarafından H.Y.'ye, yasal faiziyle birlikte toplam 204 bin 639 lira 61 kuruş ödeme yapıldı.
Kararın istinaf tarafından kaldırılmasının ardından belediye, ödediği tutarın geri alınması amacıyla icra takibi başlattı. Şahinbey Belediyesi, söz konusu miktarın yıllık yüzde 31 oranında ve değişen oranlarda yasal faiziyle tahsil edilmesini talep etti.
Depremzedenin avukatları ise yapılan ödemeyi iade etmeyi kabul etmeyerek icra takibine itiraz etti. Bunun üzerine Şahinbey Belediyesi, itirazın iptali için Gaziantep 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtı.
Belediye, açtığı davada, mahkeme kararının istinaf tarafından kaldırılmasıyla ödemenin dayanaksız hale geldiğini ve kamu zararının oluşmaması için söz konusu paranın geri alınması gerektiğini savundu.
Avukatlar: "İcraya elverişli iade alacağı yok"
H.Y.'nin avukatları ise mahkemeye sundukları cevap dilekçesinde, müvekkillerine Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin kararı doğrultusunda ödenen 204 bin 639 lira 61 kuruşun, kararın istinaf incelemesinde kaldırılması gerekçe gösterilerek geri istenildiğini belirtti.
Avukatlar, belediyenin bu gerekçeyle "ilamsız icra takibi" başlattığını ifade etti. Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nin kararının davayı esastan sonuçlandıran bir ret kararı olmadığına dikkat çeken avukatlar, kararın eksik araştırmaların tamamlanması amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin bir kaldırma kararı olduğunu savundu.
Dilekçede bu nedenle belediye lehine kesinleşmiş, muaccel ve icraya elverişli bir iade alacağının bulunmadığı ileri sürüldü.
Avukatlardan "fahiş faiz" tepkisi
H.Y.'nin avukatları, yaptıkları değerlendirmede Şahinbey Belediyesi'nin, bilirkişi raporunda yüzde 15 kusurlu bulunduğu davada ödediği tazminatı geri almak için icra yoluna başvurduğunu belirtti.
Avukatlar, istinaf kararının usuli eksikliklerin giderilmesi amacıyla verildiğini savunarak, belediyenin ödediği tazminatı yüksek faiz talebiyle geri istemesini eleştirdi.
Avukatlar açıklamalarında, deprem nedeniyle mağduriyet yaşayan bir vatandaş hakkında icra takibi başlatılmasının "vicdana ve hukuka aykırı" olduğunu ileri sürdü.
Ayrıca Gaziantep'te benzer davalarda davalı konumunda bulunan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Şehitkamil Belediyesi ve Nurdağı Belediyesi'nin bu yönde bir uygulamasının olmadığını belirten avukatlar, Şahinbey Belediyesi'nin istinaf kararını farklı yorumlayarak ödediği tazminatı geri istemesinin kabul edilemeyeceğini savundu.
