Petrol fiyatları, ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı ile çevresindeki sularda seyreden gemilere yönelik karşılıklı saldırıların Orta Doğu’daki petrol arzında uzun süreli aksama yaşanabileceği endişesini güçlendirmesiyle pazartesi gününe yükselişle başladı.
Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 0,54 artarak 96,80 dolara çıkarken, ABD Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) yüzde 0,72 yükselişle 92,14 dolara ulaştı.
Brent petrol geçen hafta yüzde 7,8 değer kazanırken, WTI yaklaşık yüzde 10 oranında yükseldi. Fiyatlardaki artışta ABD ve İran’ın saldırıları yeniden başlatması ve küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin daha önce geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki petrol taşımacılığının gerilemesi etkili oldu.
ABD Merkez Komutanlığı, ABD kuvvetlerinin cumartesi günü İran’a ait üç petrol tankerini vurduğunu duyurdu. Tankerlerden birinin, İran’ın önemli petrol ihracat noktalarından Hark Adası açıklarında hedef alındığı bildirildi.
İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri de cumartesi günü Hürmüz Boğazı’nda izin verilmeyen rotalarda ilerleyen üç petrol tankerinin yanı sıra farklı bölgelerde üç ABD gemisinin hedef alındığını açıkladı.
Denizcilik istihbarat şirketi Marisks, cumartesi günü meydana gelen saldırıların “denizcilik çatışmasında önemli bir tırmanışa” işaret ettiğini ifade etti.
Şirket tarafından yapılan değerlendirmede, “Ticari tankerler artık karşılıklı ekonomik baskının araçları olarak kasıtlı şekilde kullanılıyor. Bu durum, askeri çatışma ile ticari deniz taşımacılığı arasındaki önceki ayrımı önemli ölçüde zayıflatıyor” denildi.
Analiz şirketi Kpler tarafından pazartesi günü yayımlanan verilere göre, son 10 günlük süreçte Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 10 emtia gemisi geçti. Bu rakam, mayıs ayından bu yana görülen en düşük seviyeye geriledi.
İran devlet medyasında yer alan bilgilere göre İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, pazar günü Hürmüz Boğazı’nın dışında önümüzdeki günlerde bir kısıtlı bölge ilan edileceğini açıkladı.
OPEC+ ÜRETİM POLİTİKASINI DEĞİŞTİRMEDİ
Diğer taraftan OPEC+, pazar günü düzenlediği toplantıda ekim ayına yönelik petrol üretim politikasında herhangi bir değişikliğe gitmedi. Üretici grup açıklamasında, bir sonraki üretim kararlarının alınabilmesi için yeni kotalar konusunda uzlaşmaya varılması gerektiğini belirtti.
ANZ analistleri ise yayımladıkları değerlendirme notunda, ABD ve İran’ın kontrollü askeri müdahalelerinin neden olduğu uzun süreli bir çıkmazın en olası senaryo olarak öne çıktığını bildirdi.
Analistler, böyle bir tablonun Orta Doğu’daki petrol arzının tamamen toparlanmasına yönelik süreci geciktirmesinin muhtemel olduğunu vurguladı.
ANZ analistleri, “Bunun ardından ihracatın 2026’nın geri kalanında kısıtlı kalmasını, 2026’nın dördüncü çeyreğinin sonlarına doğru ise kademeli bir yeniden açılma yaşanmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Analistler ayrıca, savaş öncesindeki petrol akış seviyelerine yeniden ulaşılmasının 2027’nin ilk çeyreğinin sonlarından veya ikinci çeyreğinin başlarından önce mümkün görünmediğini kaydetti.
