CHP Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Rıfat Nalbantoğlu, İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamayı TBMM Genel Kurulu'nda gündeme getirdi. CHP'nin olayın araştırılmasına yönelik grup önerisi üzerine konuşan Nalbantoğlu, tesiste geçmiş yıllarda da ölümlü ve yaralanmalı iş kazaları yaşandığını belirterek denetimlerin yeterliliğini sorguladı.
Şirketin kendi sürdürülebilirlik raporundaki kaza verilerine dikkat çeken Nalbantoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yönelik olarak, "Önlem alınması için daha kaç işçinin ölmesi gerekiyor?" diye sordu. Patlamanın ardından alınan yayın yasağı kararını da eleştiren Nalbantoğlu, kamuoyunun haber alma hakkının kısıtlandığını savunarak "Neyi gizlemeye çalışıyorsunuz?" ifadelerini kullandı.
Nalbantoğlu: HABAŞ'ta geçmiş yıllarda da iş kazaları yaşandı
HABAŞ'taki olayın ilk olmadığını vurgulayan Nalbantoğlu, tesisin geçmişine ilişkin 2019, 2020, 2022, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarının meydana geldiğini söyledi.
Nalbantoğlu, Meclis kürsüsünden yaptığı konuşmada hayatını kaybeden işçileri anarak şu ifadeleri kullandı:
“Ülkemizde hemen her gün ölümlü yaralanmalı iş kazası meydana gelmekte ancak bunlar ülkedeki gündem ve tartışmalar arasında kaybolmaktadır. Bunlardan sonuncusu maalesef dün İzmir’de yaşandı. Olay yaşanır yaşanmaz Grup Başkanvekilimiz Serkan Sarı başkanlığında Mahir Polat ve Müzeyyen Şevkin’den oluşan bir heyet bölgeye gitmiş, çalışmalarına başlamıştır. Hepimizi acıya ve kedere boğan bu iş cinayetinde hayatını kaybeden emekçilerimize Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.
HABAŞ’ta yaşananlar ilk değildir. Geriye dönük baktığımızda 2019, 2020, 2022, 2024, 2025 ve 2026 yılında ölümlü ve yaralanmalı çeşitli iş kazalarının meydana geldiği görülmektedir. Daha 21 Ekim’de Hakan Doğan, 5 Kasım’da da henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli aynı tesislerde çalışırken yaşamını yitirmiştir. Ardından 9 Kasım’da 18 işçi daha. Yani üç hafta dolmadan, aynı tesislerde 20 emekçimizi kaybettik.”
Bakanlığa denetim soruları: Kaç kez inceleme yapıldı?
Nalbantoğlu, konuşmasında HABAŞ tesislerinde son 10 yılda kaç kez denetim gerçekleştirildiğini ve bu denetimlerde hangi eksikliklerin tespit edildiğini sordu. Tespit edilen sorunlara yönelik yaptırımların uygulanıp uygulanmadığının açıklanmasını isteyen Nalbantoğlu, iş güvenliği önlemlerinin alınması için daha kaç işçinin hayatını kaybetmesi gerektiğini dile getirdi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediği yönündeki açıklamasına da değinen Nalbantoğlu, şirketin sürdürülebilirlik raporundaki verilere işaret etti.
Nalbantoğlu, söz konusu rapora göre 2025 yılında iş günü kaybına yol açan kazaların şirket çalışanlarında 109'dan 146'ya, taşeron işçilerde ise 38'den 83'e yükseldiğini belirterek şöyle konuştu:
“Şimdi iktidara soruyorum: Son 10 yılda bu tesis kaç kez denetlendi? Denetlemeler sonucunda hangi tespitlerde bulunuldu? Bunlarla ilgili hangi yaptırımlar uygulandı? Önlem alınması için daha kaç işçinin ölmesi gerekiyor? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediğini söylüyor. Oysa şirketin kendi sürdürülebilirlik raporuna yansıyan verilere göre, 2025 yılında iş günü kaybına yol açan kazalar şirket çalışanlarında 109’dan 146’ya, taşeron işçilerde ise 38’den 83’e yükselmiş. Bu tablo karşısında nasıl olur da ciddi bir sorun tespit edilmez?”
Yayın yasağı kararına tepki: Neyi gizlemeye çalışıyorsunuz?
HABAŞ'taki patlamanın ardından alınan yayın yasağı kararını da eleştiren Nalbantoğlu, kamuoyunun bilgi edinme hakkının sınırlandırılmasına tepki gösterdi. İşçilerin güvenliğini sağlamada aynı hassasiyetin gösterilmediğini savunan Nalbantoğlu, yayın yasağının gerekçesini sorguladı.
Nalbantoğlu, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Dün yaşanan facianın ardından yayın yasağı getirilmesi ise ayrı bir facia. İşçilerin can güvenliğini sağlamakta gösterilmeyen hassasiyet, kamuoyunun haber alma hakkını sınırlandırmakta gösteriliyor? Niye sınırlandırıyorsunuz, Neyi gizlemeye çalışıyorsunuz? Gerçeklerin açığa çıkmasından mı korkuyorsunuz?
Bu yolla iş cinayetlerinin önüne mi geçmiş olacaksınız? Devletin görevi, işçiler öldükten sonra soruşturma başlatmak değil, işçilerin ölmesini önlemektir. Buradan açıkça çağrıda bulunuyorum: Hiçbir ihmalin, hiçbir sorumluluğun üzeri örtülmemelidir. Bütün denetim kayıtları açıklanmalı, bağımsız ve şeffaf bir soruşturma yürütülmeli, işverenin ve ilgili kamu görevlilerinin olası sorumlulukları eksiksiz araştırılmalıdır.
Hiçbir üretim hedefi, hiçbir maliyet hesabı, hiçbir kar bir işçinin hayatından daha değerli olamaz.
Bugün dünya örneklerine bakıldığında, bu kazaların öngörülebildiği ve gerekli tedbirler alınmak yoluyla önüne geçilebildiği görülmektedir. Hiçbir üretim hedefi, hiçbir maliyet hesabı, hiçbir kar, bir işçinin hayatından daha değerli olamaz.”
Nalbantoğlu: İşçilerin hayatı üretim hedeflerinden daha değerli
İş kazalarının önlenmesinde uluslararası uygulamalara da değinen Nalbantoğlu, Avrupa başta olmak üzere birçok ülkede yasal reformlar, teknolojik entegrasyon, denetim mekanizmaları ve kültürel dönüşüm sayesinde ölümlü iş kazalarının son 30 yılda yüzde 57'nin üzerinde azaltıldığını söyledi.
Türkiye'de de benzer bir başarının neden sağlanamadığını sorgulayan Nalbantoğlu, işçilerin yaşam hakkının üretim ve maliyet hesaplarının üzerinde tutulması gerektiğini belirtti.
Konuşmasının sonunda CHP olarak HABAŞ'taki patlamanın ve sorumluların ortaya çıkarılması sürecinin takipçisi olacaklarını ifade eden Nalbantoğlu, Meclisin de gerekli adımları atacağına inandığını söyledi:
“Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu facianın ve sorumluların ortaya çıkarılması sürecinin sonuna kadar takipçisi olacağımızı belirtiyor, Meclisin de bu konuda gerekli adımları atacağına inanıyorum.”
