İktisatçı Mahfi Eğilmez, ekonomideki son gelişmeleri değerlendirerek Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası bir kapanmanın Türkiye ekonomisi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini belirtti. Petrol fiyatlarındaki yükselişin cari açık, enflasyon ve döviz kuru üzerinde baskı oluşturabileceğini ifade eden Eğilmez, Merkez Bankası’nın adımları ve yıl sonu enflasyon beklentisine ilişkin de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Hürmüz Boğazı ve petrol fiyatları
Eğilmez, “Hürmüz Boğazı'nın kapatılması çok büyük bir olay. Maliyetler çok artacak demek” ifadelerini kullanarak petrolün 62 dolardan 80 dolara yükseldiğini hatırlattı. Enerji maliyetlerindeki artışın üretimi baskılayabileceğini söyledi.
Petrol fiyatlarındaki artışın makroekonomik etkilerine ilişkin olarak ise şu değerlendirmede bulundu:
“Kabaca 10 dolarlık artış petroldeki bizim cari açığa etkisi 2,5 milyar dolar. Enflasyon üzerinde de 1 puanlık etkisi var. 100 dolar olması demek 10-12 milyar dolarlık cari açık etkisi, 3,5-4 puan enflasyona etkisi olacak demek. Bir yıl böyle devam ederse. OVP'de 65 dolardı. Enflasyon raporunda 60,59'a düşürülmüştü. Bu tahminlerin hepsi çöp oldu. ING 140 dolar öngördü.”
Döviz kuru ve CDS vurgusu
İran Savaşı’nın Türkiye ekonomisine olası yansımalarına da değinen Eğilmez, döviz kuru üzerinde baskı oluşabileceğini, lojistik maliyetlerinin artabileceğini ve yeni bir sığınmacı dalgasının gündeme gelebileceğini söyledi.
Risk primine dikkat çeken Eğilmez, “CDS 200'e kadar düşmüştü şimdi yükseliyor. Son birkaç günde arttı ve 238'e geldi. Bu bizim yurtdışı borçlanma maliyetlerimizi olumsuz etkiler” dedi. Son dönemde carry trade ile gelen sermayenin bir bölümünün gelişmeler sonrası çıkmış olabileceğini de sözlerine ekledi.
Piyasalar krizlere daha hızlı tepki veriyor
Geçmişte benzer krizlerin piyasaları daha uzun süreli sarstığını belirten Eğilmez, finansal sistemin uluslararasılaşmasıyla birlikte dalgalanmaların daha kısa sürdüğünü ifade etti. Altın ve gümüşün hızla yükselip geri çekilebildiğini, borsalarda sert ama kısa süreli hareketler görülebildiğini söyledi.
Merkez Bankası ve faizler
Merkez Bankası’nın likidite politikasında değişikliğe gittiğini belirten Eğilmez, haftalık repo ihalelerinin kaldırıldığını ve likidite senedi ihracı yoluyla bankaların fonlandığını ifade etti. Yaklaşık 60 milyar liralık likidite senedi ihraç edildiğini, fonlamanın yüzde 40 civarında gerçekleştiğini ve bunun kredi faizlerini yukarı çektiğini söyledi.
Yıl sonu enflasyon tahmini
Şubat ayı enflasyon verisine ilişkin beklentilerini de paylaşan Eğilmez, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 30’a revize ettiğini belirtti. Mevcut koşulların sürmesi halinde yıl sonu enflasyonunun yüzde 29-30 bandında gerçekleşebileceğini ifade etti.