İzmir’de kamu borçlarını ödemekte zorlanan bazı ilçe belediyeleri, Maliye’nin araçlara yönelik işlemleriyle karşı karşıya kaldı. Edinilen bilgilere göre, biriken vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçları nedeniyle belediyelerin envanterinde bulunan çok sayıda aracın trafik tescil kayıtlarına tedbir şerhi işlendi. Mevzuat kapsamında haczedilmesine engel bulunmayan araçlar için ise yakalama kararı verildi.
Araçlara yönelik işlemlerde yasal sınırlar belirleyici
Maliye tarafından yürütülen işlemler, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi çerçevesinde uygulanıyor. Mevzuat ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları, belediyelere ait bütün araçların haczedilmesine veya trafikten men edilmesine izin vermiyor. Bu nedenle araçlar, kullanım amaçları ve kayıtlı oldukları tüzel kişilik bakımından farklı değerlendiriliyor.
Makam araçları ve belediye şirketlerine kayıtlı araçlar yakalama kapsamına girebiliyor: Yargıtay kararlarına göre belediye başkanları ile bürokratların kullandığı makam araçları ve belediyenin araç havuzundaki binek otomobiller, kamu hizmetinin yürütülmesi için zorunlu araçlar arasında değerlendirilmiyor. Belediye şirketlerinin üzerine kayıtlı araçlar da belediye tüzel kişiliğine değil, ticari şirketlere ait mal varlığı kapsamında ele alınıyor. Garajlarda kullanılmadan bekleyen araçlar da bu grupta yer alabiliyor. Söz konusu araçlar hakkında haciz ve yakalama kararı uygulanabiliyor. Yakalama şerhi bulunan araçlar, trafik denetimlerinde tespit edilmeleri halinde bağlanarak yediemin otoparkına götürülüyor.
Kamu hizmetinde kullanılan araçlar koruma altında: 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca çöp kamyonları, itfaiye araçları, ambulanslar, cenaze araçları, yol süpürme araçları ile asfalt ve fen işleri çalışmalarında kullanılan iş makineleri haczedilemiyor ve bağlanamıyor. Maliye, bu araçların satışını veya devrini engellemek amacıyla sicillerine tedbir ya da haciz şerhi koyabiliyor. Bu araçlar hakkında yakalama işlemi uygulanması durumunda ise belediyeler, haczedilmezlik şikâyetiyle mahkemeye başvurarak kararın iptalini talep edebiliyor.
Buca Belediyesi’ndeki icra süreci gündeme gelmişti
İzmir’de belediyelerin mali sorunları daha önce de icra işlemleriyle gündeme taşınmıştı. Buca Belediyesi’nin kiraladığı 118 çöp kamyonu, iş makinesi ve binek araca ilişkin 150 milyon liralık borç nedeniyle icra memurları polis eşliğinde belediye binasına gelmişti. 2 milyon liralık ön ödeme yapılmasının ardından haciz işlemi geçici olarak ertelenmişti. Yaşanan gelişme, belediyelerin borç yükünün ulaştığı boyutu ortaya koymuştu.
Adli soruşturmalar da gündemdeki yerini koruyor
Belediyelerdeki mali sorunların yanı sıra ihale süreçleri, rüşvet ve yolsuzluk iddialarına ilişkin soruşturmalar da devam ediyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi hakkında yürütülen kooperatif soruşturmasında 65 şüpheli için 45’er yıla kadar hapis cezası talep edilerek yargılama süreci başladı. Belediye ihalelerinden elde edilen gelirlerin aklandığı iddiasıyla yürütülen başka bir soruşturmada ise üst düzey isimler gözaltına alındı.
İlçe belediyelerine yönelik adli süreçlerde de Seferihisar Belediyesi hakkında yolsuzluk ve rüşvet iddiaları kapsamında operasyon düzenlendi, çok sayıda şüpheli yakalandı. Bazı diğer ilçe belediyelerinin imar ve ihale işlemlerine ilişkin dosyalar da savcılıkların incelemesine konu oldu.
Gözler devam eden süreçlerde
Belediye yönetimleri, kamu hizmetlerinin kesintiye uğramaması için mali disiplinin sağlanmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirterek yargı süreçlerinin sonuçlanmasını bekliyor. Muhalefet temsilcileri ise belediye kaynaklarının yönetimine ilişkin eleştirilerini dile getiriyor ve usulsüzlük iddialarının üzerine gidilmesi gerektiğini savunuyor.
İzmir’de belediyelerin araçlarına yönelik tedbir ve yakalama kararları ile devam eden adli soruşturmaların nasıl sonuçlanacağı kamuoyu tarafından takip ediliyor.
