İran, küresel petrol arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın bazı kısımlarını askeri tatbikat gerekçesiyle geçici olarak kapatma kararı aldı. İran devlet medyası, kararın “güvenlik önlemleri” kapsamında alındığını ve uygulamanın birkaç saat süreceğini duyurdu.
Karar, İran ile ABD arasında nükleer program konusunda yürütülen dolaylı görüşmelerin sürdüğü bir dönemde geldi. Daha önce Tahran yönetimi, saldırıya uğraması halinde boğazı ticari gemi trafiğine tamamen kapatabileceği uyarısında bulunmuştu. Hürmüz Boğazı, küresel petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor.
Cenevre’de dolaylı temas
ABD ile İran arasındaki görüşmeler İsviçre’nin Cenevre kentinde Umman’ın arabuluculuğunda gerçekleştirildi. Reuters’a konuşan kaynaklara göre görüşmelere ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi katıldı.
İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerde yaptırımların kaldırılması ve nükleer başlıklara ilişkin teknik ayrıntıların ele alındığını belirterek, taraflar arasında güven eksikliği bulunduğunu ancak müzakerelere devam etmeye hazır olduklarını söyledi.
Trump’tan sert mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, Air Force One’da yaptığı açıklamada görüşmelere dolaylı olarak dahil olacağını ifade etti ve İran’ın anlaşma yapmak istediğine inandığını dile getirdi. Trump ayrıca geçmişte İran’ın nükleer kapasitesine yönelik B-2 bombardıman uçaklarıyla düzenlenen operasyonları hatırlattı.
Hamaney: “Füze kapasitesi müzakere edilemez”
İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise ABD’nin İran yönetimini deviremeyeceğini söyledi. Hamaney, İran’ın balistik füze kapasitesinin müzakere konusu olmayacağını vurguladı.
Washington yönetimi, görüşmelerin kapsamının füze programı gibi nükleer dışı alanları da içermesini isterken; Tahran yalnızca nükleer program ve yaptırımların kaldırılması başlıklarını müzakere etmeye hazır olduğunu belirtiyor.
Bölgesel gerilim tırmanıyor
Salı günkü toplantı, Birleşmiş Milletler nezdindeki Umman büyükelçisinin konutunda yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştirildi. ABD’li yetkililer, olası bir askeri operasyon ihtimaline karşı hazırlık yapıldığını ifade etti.
ABD ve İsrail, İran’ın nükleer silah geliştirme potansiyeline sahip olduğunu savunurken; İran ise nükleer programının tamamen barışçıl amaçlı olduğunu belirtiyor. Hürmüz Boğazı’ndaki geçici kapatma kararı ise bölgedeki tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu.