İran’ın, küresel petrol ticaretinin kritik noktalarından Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerler için yeni bir ücretlendirme modeli üzerinde çalıştığı iddia edildi. Söz konusu plana göre, boğazdan geçen her petrol tankeri için varil başına 1 dolar geçiş ücreti talep edilecek.
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, ödemelerin ABD doları yerine kripto para birimleri veya Çin yuanı üzerinden yapılması planlanıyor. Uzmanlar, bu uygulamanın İran’ın yaptırımların etkisini azaltma ve dolar merkezli finans sistemine alternatif oluşturma çabası olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’ndan dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si geçiyor. Dolayısıyla varil başına alınacak ücretin, özellikle büyük tankerler için toplamda milyonlarca dolara ulaşabileceği ifade ediliyor. Bu durum, enerji maliyetleri ve uluslararası petrol piyasaları üzerinde doğrudan baskı oluşturabilir.
Ancak uluslararası deniz hukuku açısından doğal su yollarında geçiş ücreti alınması tartışmalı. İran’ın bölgedeki fiili kontrol gücü, uygulamanın pratikte nasıl hayata geçirileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Analistler, Hürmüz Boğazı’nda atılacak her adımın yalnızca bölgesel değil küresel ticaret dengelerini de etkileyebileceğini, petrol fiyatlarından tedarik zincirlerine kadar geniş bir etki alanı yaratabileceğini vurguluyor.