Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifinin birinci bölümündeki 5 madde, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Teklif, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yayımlandığı tarihte tasfiyesi tamamlanmamış fonların tasfiye sürecini, fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanılmasını ve yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin esasları kapsıyor.
Düzenlemeyle fonların adil, şeffaf ve etkin biçimde tasfiye edilmesi, fon kayıp ve zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesi amaçlanıyor. Teklif hükümlerinin, kapsam dışında kalan diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacağı belirtildi.
Tasfiye sürecini SPK yönetecek
Düzenlemeye göre fonların tasfiyesi, SPK'nin gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul; fon varlıklarının tespit edilmesi, nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.
Tasfiye işlemlerinde yatırımcıların menfaatleri, piyasa koşulları, fon portföylerinin yapısı ve varlıkların korunması gözetilecek. Amaç, fon varlıklarından mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi olacak.
SPK, borsada oluşan fiyatın bir varlığın gerçek değerini yansıtmadığını veya tasfiyeyi geciktirdiğini belirlemesi halinde farklı satış yöntemlerinin kullanılmasına karar verebilecek. Bu kapsamda geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı fiyat marjları uygulanabilecek.
Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine varlıkların borsa dışında satılmasına da onay verebilecek. Ayrıca satın alınan varlıkların belirli bir süre borsada satılmasını veya borsada satış sonucunu doğuracak işlemler yapılmasını kısıtlayabilecek.
Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlardan fonun yönetimi ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşülecek. Kalan tutarlar tasfiye malvarlığına eklenecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen paralar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Kurumlar bilgi ve belge vermekle yükümlü olacak
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ve diğer ilgili kurumlar, düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri talep üzerine SPK'ye, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak.
Kurumlar, özel mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla karşılaştırılarak fon ve hesap bazında belirlenecek.
Genel Kurul'da kabul edilen önergeyle, TEFAS'a iletilmesine rağmen fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemler de düzenleme kapsamına alındı. Buna göre, 17 Eylül 2026 ve öncesinde iletilen ancak gerçekleştirilemeyen talimatlar nedeniyle katılma payları bloke edilen yatırımcılar da fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerine tabi olacak.
Öte yandan, SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla birlikte hareket ettiği veya ilgili piyasa bozucu eylemleri gerçekleştirdiği Kurul tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara, bu fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Teklifte, fonların nakde çevrilmesiyle elde edilen paranın yatırımcıların hesaplanan tutarlarını karşılamaya yetmemesi durumunda uygulanacak ödeme yöntemi de düzenleniyor.
Fon pay sahiplerinin net yatırım tutarı, fona yaptıkları nakit girişleri ile fondan aldıkları nakit çıkışları esas alınarak hesaplanacak. Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması dikkate alınacak. Giriş ve çıkış tutarlarına tasfiye tarihine kadar kıstelyevm usulüyle endeksleme uygulanacak.
SPK tarafından belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar; net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödeme, endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
Para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarı ayrıca ilgili yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değerini geçemeyecek.
Dağıtılabilir paranın hesaplanan net yatırım tutarlarını veya ara ödeme tutarlarını karşılamaya yetmemesi halinde SPK, mevcut kaynaklardan mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının yararlanmasını sağlamak amacıyla farklı ödeme yöntemleri belirleyebilecek. Bu kapsamda net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlanarak ödeme yapılabilecek veya tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenebilecek.
Hiçbir yatırımcıya hesaplanan net yatırım tutarını, ilgili tarihteki hak ve alacaklarını ya da 1 milyon liralık ara ödeme sınırını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığında katılma payları iade edilmeyecek; payların iadesi nihai tasfiye ödemesi sırasında gerçekleştirilecek.
Düzenlemede, fonlardan daha önce ödeme alan kişilerin elde ettikleri getirilerin belirli koşullarda gönüllü olarak iade edilebilmesine ilişkin hükümler de yer alıyor. Buna göre, endeksleme sonucunda hesaplanan tutarı aşan getiriler, SPK tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.
Fon malvarlığındaki ve Kurul tarafından ilgili kanun hükümleri kapsamında değerlendirilen paylardan kazanç elde eden kişiler de belirli koşullarda, endekslenmiş alım maliyetini aşan getirilerini genel hisse iade hesabına gönüllü olarak aktarabilecek.
Nihai ödeme sırasında yatırımcıya tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.
Fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıklar için sorumluluk
Teklifin kabul edilen hükümleri, fon malvarlığından mevzuata aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri alınması ve oluşan zararlardan sorumlu tutulacak kişi ve kuruluşları da kapsıyor.
Buna göre, fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amaç taşımayan, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar hukuka aykırı çıkarılmış değer olarak kabul edilebilecek. Bu kapsamda kredi, borç, avans, teminat, devir, alım, satım, repo ve benzeri işlemlerle aktarılan varlıklar da değerlendirilecek.
Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ya da yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın bu şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler şahsen sorumlu olacak.
İlgili kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları veya yönetim ve kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlemlerden doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.
SPK, tasfiye işlemleriyle denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon için zarar veya kayıp tutarını, sorumlu kişileri ve bu kişilerin sorumlu oldukları miktarları belirleyerek TMSF'ye bildirecek.
Bildirimin ardından TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında sorumluların malvarlıklarından tahsilat yapılması için takip işlemlerini başlatabilecek. Düzenleme kapsamında açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Genel Kurul'da önerge tartışması
Genel Kurul'da siyasi partilerin grup başkanları ve grup başkanvekilleri, tasfiye sürecini ve fon pay sahipliğinin belirlenmesini düzenleyen maddeye ilişkin AKP milletvekillerinin verdiği önergeye tepki gösterdi ve eleştirilerini dile getirdi.
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, 17 Eylül 2026 tarihli kararların ardından bazı yatırım fonlarında daha önce verilen talimatların temerrüt veya fiyat oluşmaması nedeniyle sonuçlandırılamadığını söyledi. Güler, satış talimatı verilmiş olsa bile işlem tamamlanmadığı sürece yatırımcıların fon pay sahibi olmaya devam ettiğini belirtti.
Güler, amaçlarının yatırımcıların paralarına kavuşmasını sağlamak olduğunu ifade ederek, 65 yatırım fonundaki yatırımcılara öncelikle 1'er milyon lira ödenmesini, ardından fon varlıklarının nakde çevrilmesi ve değerlerinin belirlenmesiyle kalan ödemelerin yapılmasını hedeflediklerini söyledi.
Ödemelerin büyük bölümünün gerçekleştirileceğini düşündüğünü belirten Güler, “Benim tahminim bunların çok kahir ekseriyetiyle beraber ödeneceğidir. Çok net, yüzde 100. Olur mu olmaz mı bilemem” ifadelerini kullandı.
Güler'in açıklamalarının ardından Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın yeniden söz alarak sorular yöneltti ve eleştirilerde bulundu.
Güler, fonlardaki varlıkların değerlemesinin farklı aşamalardan oluştuğunu ve satış talimatı verilmesine rağmen bazı durumlarda nakde dönüşecek bir değer oluşmadığını belirterek düzenlemenin bu işlemlerin hukuki durumunu açıklığa kavuşturmayı amaçladığını söyledi.
MKK kayıtlarının silindiği yönündeki iddiaları da reddeden Güler, bu iddiaların sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler olduğunu ve kayıtların silinmesinin mümkün olmadığını ifade etti.
Fon soruşturmasına ilişkin yargı sürecinin devam ettiğini belirten Güler, sorumluluğu bulunan kişilerden hesap sorulacağını söyledi. Güler, temel amaçlarının yatırım fonlarına para yatıran kişilerin paralarını geri alabilmelerini sağlamak olduğunu, bunun için zamana ve hukuki belirliliğe ihtiyaç bulunduğunu kaydetti.
Genel Kurul'da kanun teklifinin 5. maddesinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşime ara verdi. Komisyonun aranın ardından yerini almaması üzerine birleşim, saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapatıldı.
