İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin (BAM) yakın tarihli bir kararında, mesai saatleri dışında WhatsApp üzerinden verilen iş talimatlarının çalışma süresi içinde değerlendirilebileceği ifade edildi.
Mahkeme, ilgili dosyada işçiye fazla mesai ücreti ödenmesi gerektiğine hükmetti.
Dijital yazışmalar delil sayılabiliyor
Kararda özellikle iş emri niteliği taşıyan mesajlar, sürekli iletişim baskısı ve mesai sonrası görev verilmesi gibi unsurların önemli kriterler olduğu vurgulandı.
İş hukuku uzmanlarına göre WhatsApp yazışmaları, Teams kayıtları, Zoom toplantıları, e-posta trafiği ve sistem giriş-çıkış logları fazla mesai davalarında delil olarak kullanılabiliyor.
Özellikle işverenin düzenli görev vermesi, sürekli dönüş beklentisi oluşturması ve gece saatlerinde talimat göndermesi halinde fazla çalışma iddiasının güçlendiği belirtiliyor.
45 saat sınırı ve yasal çerçeve
4857 sayılı İş Kanunu’na göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul ediliyor. Fazla çalışma ücretinin ise normal saat ücretinin yüzde 50 artırımlı şekilde ödenmesi gerekiyor.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin kararlarında da dijital kayıtların ve fiili çalışma düzeninin fazla mesai tespitinde önemli rol oynadığı ifade ediliyor.
“Sürekli erişilebilir çalışan” modeli tartışılıyor
Uzaktan çalışma sisteminde en çok tartışılan konulardan biri “mesainin ne zaman bittiği” sorusu olarak öne çıkıyor. Çalışanların mesai sonrası mesajlara yanıt vermek zorunda kaldığını, hafta sonları iş takibinin sürdüğünü ve sürekli çevrimiçi olma baskısı yaşadığını belirttiği ifade ediliyor.
Uzmanlar bu durumun iş-özel yaşam dengesini bozduğunu, tükenmişlik sendromunu artırdığını ve psikolojik baskıya yol açtığını belirtiyor.