Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe kayıt dışılığı önlemek ve hizmet kalitesini yükseltmek amacıyla “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” hazırladı. Taslak düzenleme; işletmelere yetki belgesi ve eğitim zorunluluğu getirirken, kiralık araçlara ilişkin yaş, kilometre ve çevresel kriterler öngörüyor. Belgesi olmayan işletmelerin çevrim içi platformlarda ilan vermesi yasaklanacak. Çalışmanın, sektörde şeffaflık ve adil rekabet ortamı oluşturması hedefleniyor.
Yetki belgesi ve eğitim zorunluluğu
Taslağa göre, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Belge için meslek odasına kayıt, iş yerinin başka amaçlarla kullanılmaması ve vergi mükellefiyeti şartı aranacak. Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması gerekecek. Tüm faaliyetler, Bakanlık bünyesinde kurulacak “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” üzerinden izlenecek.
Araçlara yaş, kilometre ve çevre kriteri
Kiralık araçlarda kaliteyi artırmak amacıyla, klasik araçlar hariç olmak üzere 100 bin kilometrenin üzerindeki ya da 5 yaşından büyük araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. İşletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması ve bu araçların en az 5’inin kendi mülkiyetinde bulunması gerekecek. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalara ise filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma şartı getirilerek çevre dostu ulaşım teşvik edilecek.
Depozito ve sözleşme düzenlemeleri
Taslak, tüketici mağduriyetlerini önlemeye yönelik önemli düzenlemeler içeriyor. Buna göre 1–6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olacak. Depozito, araç iadesini takip eden 7 gün içinde iade edilecek. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek. Ön ödemeli rezervasyonlar, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar ücretsiz iptal edilebilecek.
Ek hizmetler ve geçiş süreci
Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi hizmetler ücretsiz sunulacak. Periyodik bakımı yapılmamış araçlar kiraya verilemeyecek; kasko ve sigorta bedelleri kiralama ücretine dahil olacak. İşletmeler, hasar ve arıza durumlarında kolay ulaşılabilir bir iletişim altyapısı kurmakla yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilanları engellenecek, mevcut firmalara ise 1 Ocak 2027’ye kadar belge alma süresi tanınacak.