Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan yedi yeni daire başkanlığının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Danıştay'da iptal davası açıldı. Avukat Ömer Faruk Eminağaoğlu tarafından hazırlanan dava dilekçesinde, yeni birimlerin yargı bağımsızlığına müdahale niteliği taşıdığı öne sürüldü.
Dilekçede, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından 23 Nisan'da duyurulan ve Bakan Yardımcısı Can Tuncay'ın imzasıyla oluşturulan birimlerin, bakanlığın yasal görev ve yetkilerinin dışında kaldığı savunuldu.
Eminağaoğlu, söz konusu yapılanmanın Adalet Bakanlığı'nı fiilen bir başsavcılık makamı gibi hareket eder hale getirdiğini ileri sürdü.
Yedi yeni daire başkanlığına itiraz
İptali istenen düzenleme kapsamında Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan birimler şöyle sıralandı:
-
Adli Emanet Daire Başkanlığı
-
Doğal Afet ve Kazalar Daire Başkanlığı
-
Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı
-
Kamu Düzeni Daire Başkanlığı
-
Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı
-
Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Daire Başkanlığı
-
Terör Suçları ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlığı
Dava dilekçesinde, bu birimlerin kuruluşuna ilişkin düzenleyici işlemin Resmî Gazete'de yayımlanmadığı belirtildi.
Eminağaoğlu, düzenlemeden 14 Eylül'de sosyal medya paylaşımları aracılığıyla haberdar olduklarını ve yasal süre içerisinde yargıya başvurduklarını ifade etti.
"Bakanlığın böyle bir yetkisi bulunmuyor"
Dilekçede, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 38 ve 41. maddelerine dikkat çekildi.
Söz konusu maddelerde Adalet Bakanlığı ile Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün görevlerinin açıkça tanımlandığı belirtilerek yeni daire başkanlıklarına verilen görevlerin bu kapsamda bulunmadığı savunuldu.
Dilekçede, "Adalet Bakanı, 38. maddede yer almayan bir konuda, bakanlığın herhangi bir dairesine görev de veremez" ifadelerine yer verildi.
Yeni birimlerin kurulmasına ilişkin işlemin yetki, biçim, neden, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırı olduğu ileri sürüldü.
"Soruşturmaların gizliliği bakanlık için de geçerli"
Başvuruda, Anayasa'nın mahkemelerin bağımsızlığı ile hâkimlik ve savcılık mesleğine ilişkin hükümleri hatırlatıldı.
Hiçbir kurumun veya makamın yargı yetkisinin kullanılmasında hâkim ve savcılara emir, talimat ya da telkinde bulunamayacağı vurgulandı.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 157. maddesine de atıf yapılarak soruşturma işlemlerinin gizliliğinin Adalet Bakanlığı açısından da geçerli olduğu belirtildi.
Dilekçede, devam eden soruşturma dosyalarının bakanlığa gönderilmesinin yargı bağımsızlığı açısından sorun oluşturduğu savunuldu.
"Bakanlık fiilen Türkiye başsavcılığına dönüştürüldü"
Eminağaoğlu, yeni birimlerin kurulmasının ardından savcılık ve mahkemelerdeki bazı dosyaların bakanlığa ulaştırıldığını ve bu dosyalara yönelik adli işlemlerde değişiklikler yaşandığını ileri sürdü.
Kaşif Kozinoğlu ve Mehmet Arif Denizolgun'un ölümlerine ilişkin dosyalarda gerçekleştirilen yeni adli işlemler ve tutuklamalar da dilekçede örnek olarak gösterildi.
Yargı organlarının yürüttüğü soruşturmalara ait dosyaların bakanlığa gönderilemeyeceğini savunan Eminağaoğlu, şu ifadeleri kullandı:
"Dava konusu birimler kurulduktan sonra, Adalet Bakanlığı yoluyla gerçekleştirilen işlemler karşısında, Adalet Bakanlığı 'fiilen Türkiye başsavcılığı' gibi bir niteliğe dönüşmüştür."
Dosyaların bakanlığa ulaşmasının ardından farklı adli işlemler gerçekleştirilmesinin, bakanlığın yargı süreçleri üzerinde etkili olduğu iddiasını güçlendirdiğini öne süren Eminağaoğlu, bu durumun anayasal düzenle bağdaşmadığını belirtti.
Danıştay'dan duruşmalı inceleme talebi
Eminağaoğlu, açtığı davanın duruşmalı olarak görülmesini istedi.
Dilekçede, iptali talep edilen yönetsel işlemin yanı sıra Adalet Bakanlığı ve Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün değişiklik tarihlerini gösteren teşkilat şemasının da davalı idareden istenmesi talep edildi.
Başvurunun Danıştay 10. Dairesi tarafından değerlendirmeye alındığı öğrenildi.
"Faili meçhul dosyalar karartılabilir"
Dava sürecine ilişkin açıklamalarda bulunan Eminağaoğlu, özellikle faili meçhul suçlara yönelik oluşturulan birimin işleyişine ilişkin endişelerini dile getirdi.
Yeni yapılanmanın faili meçhul olayların aydınlatılması gerekçesiyle savunulduğunu belirten Eminağaoğlu, bakanlığın soruşturma süreçlerine müdahil olmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini ileri sürdü.
Eminağaoğlu, "Faili meçhul kalan dosyaların yine görünürde işlemlerle faili meçhul kalmasına yol açacağı gibi faili meçhul kalan dosyalara gerçek olmayan failler de yaratılabilir" dedi.
Bu durumun bazı dosyaların karartılmasına ve gerçek sorumluların araştırılmamasına neden olabileceğini savunan Eminağaoğlu, yargı süreçlerinin yürütme organının etkisinden bağımsız olması gerektiğini vurguladı.
Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan yedi yeni birimin hukuki durumuna ilişkin süreç, Danıştay'daki incelemeyle devam edecek.
