ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği, İran bağlantılı milislerin Amerikalıları hedef almaya devam ettiğini açıklarken, bazı Iraklı resmi yapıların bu gruplara siyasi ve mali koruma sağladığını öne sürdü. Washington, Irak ordusuyla yürütülen güvenlik koordinasyonunu geçici olarak durdurdu.
Açıklamada, İran’la bağlantılı Iraklı milislerin, Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi dahil olmak üzere ülke genelinde ABD vatandaşları ve çıkarlarına yönelik yeni saldırılar planladığı iddia edildi.
ABD tarafı, Irak hava sahasında uçuşların sınırlı şekilde yeniden başladığını ancak roket, İHA ve havan tehdidinin sürdüğünü belirterek, Irak üzerinden seyahat etmeyi planlayan vatandaşlarına dikkatli olmaları çağrısı yaptı.
Arap medyasına konuşan kaynaklara göre Washington, Bağdat ile yürüttüğü güvenlik koordinasyon toplantılarını; yeni hükümet kurulana ve Bağdat Uluslararası Havalimanı ile ABD Büyükelçiliği’ne yönelik saldırıların sorumluları ortaya çıkarılana kadar askıya aldı. Ayrıca bazı Irak güvenlik kurumlarına sağlanan finansman da donduruldu.
Son dönemde Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği, Erbil’deki konsolosluk ve diplomatik destek merkezleri, İran’a yakın milis grupların tekrar eden saldırılarına hedef oldu. Bu grupların bir bölümünün, İran destekli Haşdi Şabi bünyesinde bulunduğu ifade ediliyor. Saldırıların, 28 Şubat’ta ABD, İsrail ve İran arasında başlayan çatışmalar sonrası arttığı belirtiliyor.
ABD’nin koordinasyonu askıya alması; istihbarat paylaşımı, hedefleme, hava sahası yönetimi, üs güvenliği ve ortak operasyon planlaması gibi alanlarda iş birliğinin durması ya da minimuma indirilmesi anlamına geliyor. Bu adım, Washington’un olası “devlet içi sızıntı” riskine karşı veri koruma yaklaşımı olarak değerlendirilirken, Bağdat’a milisler üzerindeki kontrolü artırma mesajı içeriyor. Aynı zamanda Irak ordusunun kapasitesini sınırlayabilecek bu kararın, İran’a yakın unsurları dengelemeye yönelik bir baskı aracı olduğu yorumlanıyor.
İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani ise Bağdat ziyareti sonrası yaptığı açıklamada, ABD’yi Irak’ın hükümet kurma sürecine müdahale etmekle suçladı. Kaani, hükümetin belirlenmesinin Irak halkına ait olduğunu vurgulayarak, dış müdahalelere karşı çıktı.
Ziyaret kapsamında Iraklı yetkililer ve İran’a yakın gruplarla yapılan görüşmelerde, bölgedeki savaşın etkileri ve ülkedeki siyasi tıkanıklık ele alındı. Özellikle başbakan adaylığı krizi ve Nuri el-Maliki’nin yeniden göreve gelme ihtimalinin zayıflaması gündeme geldi.
Kaani’nin temaslarının, İran yanlısı siyasi aktörler arasında koordinasyonu güçlendirme ve güvenlikte olası tırmanışı önleme amacı taşıdığı belirtiliyor. Aynı zamanda İran’ın, Irak’taki hükümet kurma sürecine ilişkin görüş ayrılıklarını azaltmaya yönelik diplomatik çabalarının bir parçası olduğu ifade ediliyor.
Irak’ta Ocak ayında Şii Koordinasyon Çerçevesi ittifakı, başbakanlık için eski lider Maliki’yi aday göstermişti. Ancak ABD’nin bu ihtimale karşı destek kesme uyarısı siyasi dengeleri etkiledi.
11 Nisan’da cumhurbaşkanı seçilen Nizar Amedi’nin, anayasa gereği 15 gün içinde en büyük parlamenter bloktan bir ismi hükümeti kurmakla görevlendirmesi gerekiyor.
Irak, uzun süredir ABD ve İran arasında denge politikası izlemeye çalışırken, 28 Şubat’ta başlayan bölgesel çatışmalar ülkeyi yeniden bu rekabetin merkezine taşıdı. Bu süreçte İran yanlısı milisler hedef alınırken, ABD çıkarlarına yönelik misilleme saldırıları arttı. İran ise kuzey Irak’taki silahlı Kürt gruplara karşı operasyonlar düzenledi.
