Sıcak suyla duş almak pek çok kişi için günlük rahatlama ritüeli olsa da, uzmanlara göre banyodaki bazı alışkanlıklar beraberinde ciddi sağlık problemlerini de getiriyor. Özellikle 25–40 derece aralığında duş alınan ortamlar, belirli bakterilerin çoğalması için ideal koşulları yaratıyor.
Türkiye’de yapılan çeşitli hijyen incelemeleri, ev tipi duş başlıklarında bakteri kolonilerinin sık görüldüğünü ortaya koyuyor. Bunların en önemlisi, akciğer enfeksiyonlarına yol açabilen Legionella bakterisi. Bu mikroorganizma özellikle 25 derece ile 45 derece arasındaki su sıcaklığında hızla çoğalabiliyor.
Uzun süre kullanılmayan banyolarda borulardaki suyun durgunlaşması
Kireç birikmesinin duş başlığında mikro çatlaklar oluşturması
Yetersiz temizlik nedeniyle oluşan biyofilm tabakası
Duş alırken solunan aerosol damlacıkları
Avrupa’da yapılan geniş çaplı çalışmalarda incelenen evlerin yüzde 10–12’sinde Legionella izine rastlanmış durumda. Türkiye’de bu oran düzenli bakım yapılmayan hanelerde daha yüksek olabiliyor.
Çoğu kişi kireci yalnızca estetik bir problem olarak görse de kireç tabakasının bakterilerin tutunabileceği mikro yüzeyler oluşturduğu, deterjanlarla birleştiğinde tahriş edici maddeler açığa çıkardığı, su akışını bozarak daha fazla kir birikimine neden olduğu biliniyor.
Özellikle çamaşır suyu–amonyak karışımı gibi kontrolsüz temizlik uygulamaları, duş buharıyla birleştiğinde kloramin ve benzeri zararlı gazların oluşmasına yol açabiliyor. Bu durum, Türkiye’de göğüs hastalıkları uzmanlarının sık sık uyardığı konular arasında yer alıyor.
Duş suyunun sıcaklığını 40 derecenin üzerine çıkarmak, rahatlama sağlasa da tıbbi açıdan risk barındırıyor. Çünkü ani sıcaklık artışı damarların hızlı genişlemesine sebep olabiliyor. Bu da bazı kişilerde baş dönmesi, tansiyon düşmesi ve banyo kazalarına yol açabiliyor.
Uzmanlar, özellikle sabah saatlerinde 36–38 derece aralığını ideal kabul ediyor.
En etkili önlemler şu şekilde sıralanıyor:
Türkiye’de suyun sertliği şehirden şehre değişiyor, bu da kireç oluşumunu hızlandırıyor. Duş alışkanlıkları masum görünse de su sıcaklığı, duş başlığı temizliği, borulardaki durgunluk ve kullanılan kimyasalların türü sağlığı doğrudan etkiliyor. Uzmanlara göre çözüm basit: düzenli temizlik, ideal sıcaklık kontrolü ve sağlıklı bir banyo rutini.